Şanzıman ve Aktarma Organları Parçaları Sözlüğü

Bu kılavuz, şanzıman ve aktarma organları sistemlerindeki önemli bileşenlerin rolünü anlamanıza yardımcı olur.

1. Aks Mili (Axle Shaft)

Aks mili, diferansiyelden tekerleklere güç aktarır, aracın ağırlığını desteklerken tekerleklerin dönmesine izin verir. Ön ve arka tekerlekten çekişli sistemlerde kritik bir öneme sahiptir.

2. Debriyaj Diski (Clutch Disc)

Debriyaj diski, manuel şanzımanlarda volan ve baskı plakası arasında yer alan bir sürtünme plakasıdır. Motor ve şanzıman arasındaki gücü bağlar veya ayırır, böylece vites geçişleri sorunsuz olur.

3. Debriyaj Baskı Plakası (Clutch Plate)

Debriyaj baskı plakası, debriyaj diskini volana bastırarak güç aktarımını sağlar. Debriyaj montajının önemli bir parçasıdır.

4. Debriyaj Bilyesi (Clutch Release Bearing)

Debriyaj bilyesi, debriyaj pedalına basıldığında debriyaj diskini volandan ayırır, motor durmadan vites değiştirilmesini sağlar.

5. Debriyaj Silindiri (Clutch Slave Cylinder)

Debriyaj silindiri, debriyajı serbest bırakma mekanizmasını çalıştırır. Hidrolik basıncı debriyaj ana silindirinden alarak debriyajın ayrılmasını sağlar.

6. Karşı Mil (Countershaft)

Karşı mil, şanzımanda giriş milinden çıkış miline güç aktarır. Hız ve tork yönetiminde anahtar rol oynayan dişlileri barındırır.

7. Sabit Hızlı Aks (CV Axle)

CV aks, şanzımandan tekerleklere sürekli güç aktarır. Ön çekişli ve dört çekişli araçlarda önemlidir.

8. Sabit Hızlı Mafsal (CV Joint)

CV mafsalı, CV aksın iki ucunda bulunur. Tekerlekler dönerken ve süspansiyon hareket ederken torkun sorunsuz iletilmesini sağlar.

9. Diferansiyel (Differential)

Diferansiyel, aynı akstaki tekerleklerin farklı hızlarda dönmesine izin verir. Dönüş sırasında kaymayı önlemek için kritik bir parçadır. Sınırlı kaymalı diferansiyel, düşük çekiş durumlarında tekerlek hızı farkını sınırlar.

10. Şaft (Driveshaft)

Şaft, arka tekerlekten çekişli araçlarda güç aktarımını şanzımandan diferansiyele iletir.

11. Volan Dişlisi (Flywheel Ring Gear)

Volan dişlisi, motoru çalıştırırken marş motoru ile etkileşime giren dişli halkadır.

12. Vites Seçici (Gear Selector)

Vites seçici, sürücünün manuel veya otomatik şanzımanda vites değiştirmesini sağlar.

13. Şanzıman Kutusu (Gearbox)

Şanzıman kutusu, motordan gelen tork ve hızı tekerleklere ileten dişlileri barındırır.

14. Sınırlı Kaymalı Diferansiyel (Limited-Slip Differential)

Bu diferansiyel, düşük çekiş koşullarında tekerlek kaymasını azaltarak daha iyi çekiş sağlar.

15. Manuel Şanzıman (Manual Transmission)

Manuel şanzımanda sürücü, debriyajı manuel olarak kullanarak ve vites kolunu hareket ettirerek vites değiştirir.

16. Vites Kolu (Shift Lever)

Vites kolu, manuel şanzımanda vites değiştirmeyi, otomatik şanzımanda ise sürüş modlarını seçmeyi sağlar.

17. Vites Bağlantısı (Shift Linkage)

Vites kolunu şanzımana bağlayan mekanizma, iç bileşenlerin koordinasyonunu sağlar.

18. Tork Konvertörü (Torque Converter)

Otomatik şanzımanlarda, tork konvertörü motor gücünü şanzımana iletir, debriyaj yerine kullanılarak yumuşak hızlanma sağlar.

19. Aktarma Kutusu (Transfer Case)

Dört çeker ve tüm çeker araçlarda, aktarma kutusu gücü ön ve arka akslar arasında böler.

20. Şanzıman Soğutucusu (Transmission Cooler)

Şanzıman sıvısının sıcaklığını düşürerek aşırı ısınmayı önler, özellikle ağır hizmet veya yüksek performans uygulamalarında gereklidir.

21. Şanzıman Yağı (Transmission Fluid)

Şanzıman yağını, şanzıman bileşenlerini yağlar ve soğutur, düzgün çalışmayı sağlar.

22. Şanzıman Montajı (Transmission Mount)

Şanzımanı araç çerçevesine sabitler, titreşimleri emer ve motor hareketini azaltır.

23. Şanzıman Karteri (Transmission Pan)

Otomatik şanzımanlarda şanzıman yağını barındıran rezervuar.

24. U Mafsalı (U-Joint)

U mafsalı, şaftın açısını değiştirmesine izin vererek şanzıman ve diferansiyel arasındaki esnekliği sağlar.

25. Vites Değişim Kablosu (Gear Shift Cable)

Otomatik şanzımanlarda, vites kolunu şanzımana bağlayan ve vites seçimini sağlayan kablo.

26. Senkromeş (Synchromesh)

Senkromeş dişlileri, şanzımanın hareketli parçalarının hızlarını senkronize ederek daha pürüzsüz vites geçişleri sağlar.

27. Burulma Çubuğu (Torsion Bar)

Burulma çubuğu, süspansiyon desteği sağlar ve darbe emerek stabiliteyi korur.

28. Aktarma Zinciri (Transfer Case Chain)

Aktarma kutusunda ön ve arka şaftlara güç aktarır, tekerleklere sürekli tork iletilmesini sağlar.

29. Sürücü Dişlisi (Drive Sprocket)

Aktarma zinciri veya kayışına bağlanarak tekerleklere tork aktarır.

30. Giriş Mili (Input Shaft)

Giriş mili, motor gücünü şanzımana iletir.

31. Geri Vites Dişlisi (Reverse Gear)

Geri vites, aracın geri hareket etmesini sağlar.

32. Çıkış Mili (Output Shaft)

Şanzımandan şaftlara veya akslara güç ileterek tekerlekleri çalıştırır.

33. Karşı Mil Rulmanı (Countershaft Bearing)

Bu rulman, şanzımandaki karşı milin sorunsuz dönmesini sağlar.

34. Taç Dişli (Crown Wheel)

Diferansiyelin bir parçası olan taç dişli, pinyon dişliyle etkileşerek gücü akslara iletir.

35. Köpek Dişli (Dog Gear)

Köpek dişli, sürtünme halkası olmadan dişlileri hızlı ve doğrudan devreye alır, genellikle performans araçlarında kullanılır.

36. Çift Debriyajlı Şanzıman (Double-Clutch Transmission)

Çift debriyajlı şanzıman, hızlı ve verimli vites geçişleri için iki debriyaj kullanır.

37. Dişli Azaltma (Gear Reduction)

Hızı azaltırken torku artırır, çekme veya arazi sürüşü gibi yüksek tork gerektiren uygulamalar için önemlidir.

38. Yarım Şaft (Half Shaft)

Yarım şaft, diferansiyelden tekerleklere güç aktarır.

39. Heli Coil Eklemesi (Heli Coil Insert)

Hasar görmüş dişleri onarmak veya güçlendirmek için kullanılan tel eklemeler.

40. Giriş Rulmanı (Input Bearing)

Giriş mili rulmanı, şanzımanda giriş milini destekleyerek sorunsuz dönmesini sağlar.

41. Ara Mil (Layshaft)

Ara mil, şanzımanda karşı mil olarak da bilinir ve ana mil dişlileriyle etkileşimde bulunarak güç aktarımı sağlar.

42. Pinyon Dişlisi (Pinion Gear)

Diferansiyelde taç dişliyle birleşerek gücü akslara ileten dişli.

43. Güç Çıkışı (PTO - Power Take-Off)

Gücü motordan yardımcı ekipmanlara aktaran mekanizma. Genellikle kamyonlarda hidrolik pompalar gibi ekipmanları çalıştırmak için kullanılır.

44. Taç ve Pinyon Dişlileri (Ring and Pinion)

Diferansiyelde bulunan bu dişliler, gücü akslara aktararak doğru tekerlek dönüşünü ve tork dağılımını sağlar.

45. Seçici Çatal (Selector Fork)

Şanzıman içinde dişlileri hareket ettirerek vites değiştirilmesini sağlayan çatal mekanizması.

46. Seçici Mil (Selector Shaft)

Seçici çatalı hareket ettirerek sürücünün doğru vitesi seçmesine yardımcı olan mil.

47. Vites Körüğü (Shifter Boot)

Vites kolunun tabanını kapatarak iç mekana kir veya döküntü girişini engeller.

48. Vites Topuzu (Shift Knob)

Vites kolunun üst kısmı, sürücünün vites değiştirirken rahatça kavramasını sağlar.

49. Vites Solenoidi (Shift Solenoid)

Otomatik şanzımanlarda vites değiştirmeyi sağlamak için şanzıman sıvısının akışını kontrol eder.

50. Debriyaj Silindiri (Slave Cylinder)

Manuel şanzımanlarda debriyaj ana silindiri ile birlikte çalışarak debriyajı ayırır.

51. İtme Rulmanı (Thrust Bearing)

Şanzıman içindeki eksenel kuvvetleri absorbe eder, dönen bileşenlerdeki aşınmayı azaltır.

52. Tork Konvertörü Contası (Torque Converter Seal)

Tork konvertörü ile şanzıman arasındaki sıvı sızıntısını önleyen conta.

53. Tork Konvertörü Solenoidi (Torque Converter Solenoid)

Tork konvertöründeki kilitleme fonksiyonunu kontrol eder, yüksek hızlarda kaymayı azaltarak yakıt verimliliğini artırır.

54. Aktarma Dişlisi (Transfer Gear)

Dört çeker araçlarda aktarma kutusunda gücü ön ve arka akslara ileten dişli.

55. Dişli Treni (Gear Train)

Şanzımandaki tüm dişlileri içerir, hız ve tork oranlarını kontrol eder.

56. Helisel Dişli (Helical Gear)

Açılı dişlere sahip dişli türü, daha sessiz çalışma ve pürüzsüz bağlantı sağlar.

57. Hipoyit Dişli (Hypoid Gear)

Diferansiyellerde kullanılan bu dişli türü, daha yüksek tork taşıma kapasitesi için tasarlanmıştır.

58. Boşta Dönen Dişli (Idler Gear)

Dişli oranlarını değiştirmeden dönme yönünü değiştiren dişli, manuel şanzımanlarda yaygındır.

59. Ara Mil (Intermediate Shaft)

Şanzımanda giriş ve çıkış millerini bağlayan dişlileri taşır ve vites seçiminde rol oynar.

60. Kilitli Göbek (Locking Hub)

Dört çeker sistemlerde ön tekerlekleri aktarma organlarından ayırır veya bağlar, yakıt verimliliğini artırır.

61. Hız Aşırtma Dişlisi (Overdrive Gear)

Motor devrini yüksek hızlarda düşürerek yakıt verimliliğini artırır.

62. Hız Aşırtma Solenoidi (Overdrive Solenoid)

Hız aşırtma dişlisini devreye alarak otoyol sürüşlerinde yakıt ekonomisi sağlar.

63. Pinyon Rulmanı (Pinion Bearing)

Pinyon dişlisini diferansiyelde destekleyerek sorunsuz çalışmasını sağlar.

64. Gezegen Dişlisi (Planetary Gear)

Otomatik şanzımanlarda kullanılan bu dişliler, kompakt bir alanda birden fazla vites oranı sunar.

65. Baskı Plakası (Pressure Plate)

Manuel şanzımanlarda debriyaj diskini volana bastırarak gücü iletir.

66. Geri Vites Boşta Dönen Dişli (Reverse Idler Gear)

Şanzımanda geri hareketi sağlayan dişli.

67. Taç Dişli (Ring Gear)

Diferansiyelde pinyon dişlisiyle birleşerek gücü akslara iletir.

68. Mil Contası (Shaft Seal)

Şanzıman millerindeki sıvı sızıntısını önler, iç basıncı korur ve kirlenmeyi engeller.

69. Vites Kilidi (Shift Interlock)

Frene basma gibi belirli bir eylem gerçekleştirilmeden bazı viteslerin devreye alınmasını engeller.

70. Kayar Mafsal (Slip Yoke)

Süspansiyon hareketine göre şaft uzunluğundaki değişikliklere izin verir, güç aktarımını pürüzsüz hale getirir.

71. Tırtıklı Mil (Splined Shaft)

Tırtıklı yapıya sahip mil, bileşenlerin kaymadan bağlantısını sağlar.

72. Senkronize Hub (Synchro Hub)

Manuel şanzımanlarda vites geçişlerini yumuşatmak için dişlilerin dönüş hızlarını senkronize eder.

73. Gaz Kelebeği Valfi Kablosu (Throttle Valve Cable)

Gaz kelebeği ile şanzımanı bağlayarak vites noktalarını kontrol eder, genellikle eski otomatik şanzımanlarda bulunur.

74. İtme Yıkayıcı (Thrust Washer)

Şanzımandaki eksenel yükleri absorbe eder, hareketli parçaların aşınmasını önler.

75. Evrensel Mafsal (Universal Joint)

Şaftın hizasındaki değişikliklere uyum sağlayarak esnek hareket sağlar.

76. Viskoz Kavrama (Viscous Coupling)

Tüm tekerleklerden çekişli araçlarda, ön ve arka tekerlekler arasında güç aktarımını sıvı direnci ile kontrol eder.

77. Solucan Dişli (Worm Gear)

Yüksek tork sağlamak için kullanılan, genellikle direksiyon sistemlerinde bulunan helezonik dişli.

78. Şanzıman Solenoidi (Transmission Solenoid)

Otomatik şanzımanlarda sıvı akışını kontrol ederek vites değiştirilmesini sağlar.

79. Çıkış Mafsalı (Output Yoke)

Çıkış şaftını şanzımanla bağlayarak gücü tekerleklere aktarır.

80. Pilot Rulman (Pilot Bearing)

Giriş milini destekleyerek debriyajın devreye girmesi sırasında sürtünmeyi azaltır.

81. Debriyaj Pedalı (Clutch Pedal)

Manuel araçlarda debriyajın kontrolünü sağlar, sürücünün vites değiştirmesine olanak tanır.

82. Baskı Plakası Kapağı (Pressure Plate Cover)

Debriyaj montajını sabitler, baskı plakası ve disk gibi bileşenleri barındırır.

83. Volan Yenileme (Flywheel Resurfacing)

Volan yüzeyini düzleştirerek debriyajın daha iyi kavramasını ve aşınmayı azaltmasını sağlar.

84. Merkez Rulman (Spigot Bearing)

Giriş milini motor krank miliyle hizalayarak destekler.

85. Tork Konvertörü Pompası (Torque Converter Pump)

Şanzıman sıvısını hareket ettirerek otomatik şanzımanlarda sorunsuz güç aktarımı sağlar.

86. Bağlantı Manşonu (Coupler Sleeve)

Şanzıman bileşenlerini bağlayarak aktarma organlarında tork aktarımını sağlar.

87. Sabit Hızlı Mafsal (Constant Velocity Joint)

Gücü farklı açılar üzerinden sürekli iletir, özellikle ön çekişli araçlarda önemlidir.

88. Vites Kolu (Gear Lever)

Manuel ve otomatik şanzımanlarda sürücünün vites değiştirmesini sağlayan kol.

89. Dişli Pompası (Gear Pump)

Şanzıman sıvısını dolaştırarak bileşenlerin yağlanmasını ve soğutulmasını sağlar.

90. Şanzıman Yağı (Gearbox Oil)

Şanzıman içindeki dişliler ve rulmanlar için yağlama sağlayarak sürtünmeyi azaltır.

91. Yağ Seviyesi Tapası (Oil Level Plug)

Şanzıman yağını kontrol etmek veya eklemek için kullanılan tapa.

92. Pervane Şaftı (Propeller Shaft)

Arka tekerlekten veya dört tekerlekten çekişli araçlarda şanzımandan diferansiyele güç aktarır.

93. Evrensel Mafsal Yatağı (Universal Joint Yoke)

Evrensel mafsalı tutarak şaftı şanzıman veya diferansiyele bağlar.

94. Merkezi Diferansiyel (Central Differential)

Tüm tekerleklerden çekişli sistemlerde ön ve arka akslara güç dağıtır.

95. Diferansiyel Kutusu (Differential Case)

Diferansiyeldeki dişlileri barındırır, gücün doğru şekilde dağıtılmasını sağlar.

96. Diferansiyel Kilidi (Differential Lock)

Aynı aks üzerindeki tekerlekleri kilitleyerek kaygan yüzeylerde çekişi artırır.

97. Köpek Kavrama (Dog Clutch)

Sürtünme mekanizması olmadan dişlileri doğrudan bağlar, hızlı vites değişimi sağlar.

98. Senkron Halkası (Synchro Ring)

Manuel şanzımanlarda dişlilerin hızını senkronize ederek vites geçişlerinde sürtünmeyi azaltır.

99. Aktarma Titreşimi (Drivetrain Vibration)

Aktarma organlarındaki hizalama sorunlarından veya aşınmadan kaynaklanır, sürüş konforunu ve araç stabilitesini etkiler.

100. Zil Muhafazası (Bell Housing)

Debriyaj ve volanı kapatarak şanzımanı motora bağlar ve yapısal destek sağlar.